Baza Danych Odpadowych (BDO)

Wprowadzanie produktów na rynek polski to działalność, z którą wiąże się wiele obowiązków. Od niedawna należy do nich rejestracja w bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (w skrócie BDO). Zastąpiła ona funkcjonujący wcześniej rejestr prowadzony przez GIOŚ (Główny Inspektorat Ochrony Środowiska). W związku z nowymi przepisami pojawia się wiele wątpliwości. W artykule przybliżamy zasady działania BDO i obowiązki z nim związane.

Baza Danych Odpadowych (BDO)

Czym jest BDO i kogo dotyczy?

BDO to system teleinformatyczny, który do istnienia powołała w 2012 roku Ustawa o odpadach. Został on uruchomiony w 2018 roku w celu zwiększenia kontroli państwa nad krajową gospodarką odpadami i tym samym ograniczenia nieprawidłowości w tym sektorze. Zgodnie z treścią Ustawy, od 1 stycznia 2020 ewidencja odpadów, sprawozdawczość oraz rejestr podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami są prowadzone wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem BDO.

Obowiązek rejestracji w BDO dotyczy wszystkich importerów, którzy wprowadzają na teren Polski produkty w opakowaniach, opakowania, sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie, akumulatory, opony, oleje oraz pojazdy. Dostępna jest ankieta, która pomaga określić, czy dany podmiot jest zobowiązany do rejestracji w systemie.

Numer BDO

Ważnym elementem systemu jest tzw. numer BDO, czyli 9-cyfrowy numer rejestrowy generowany po dokonaniu pierwszego wpisu do rejestru. Powinien on być umieszczany na dokumentach handlowych, choć Ustawa nie przewiduje, na jakich dokładnie. Należy zawsze umieszczać numer BDO obok danych firmy szczególnie na takich dokumentach, jak faktury VAT, paragony fiskalne, umowy kupna-sprzedaży, sprawozdania oraz karty przekazania odpadów lub ewidencji odpadów.

Przeczytaj więcej o numerze BDO.

Jak zarejestrować się w BDO?

Aby dokonać wpisu swojej firmy do systemu BDO, najpierw należy wypełnić wniosek rejestrowy w formie formularza elektronicznego na oficjalnej stronie. Importerzy produktów w opakowaniach powinni wypełnić Dział I oraz tabelę w Dziale VI, w tym informacje o opakowaniach, w jakich towar dociera do kraju. Wśród załączników, które należy dołączyć do wniosku, znajduje się między innymi dowód uiszczenia opłaty rejestrowej. Oświadczenie spełniania wymagań niezbędnych do wpisu do rejestru BDO pojawi się w formularzu tuż przed wysłaniem wniosku, wystarczy zaznaczyć, że się je akceptuje.

Następnym krokiem jest złożenie wniosku w urzędzie marszałkowskim właściwym dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania. Odbywa się to w pełni elektronicznie – kiedy wypełnimy już formularz i zaakceptujemy oświadczenie, wystarczy kliknąć „Wyślij wniosek”. Na oficjalnej stronie BDO znajduje się pełna instrukcja wypełniania elektronicznego wniosku.

Po rozpatrzeniu wniosku i stwierdzeniu braku błędów formalnych marszałek województwa dokonuje wpisu podmiotu do rejestru nie później niż 30 dni po złożeniu wniosku. W przypadku braków formalnych lub błędów we wniosku przedsiębiorca zostanie wezwany przez urząd do przesłania korekty w ciągu 7 dni.

Przeczytaj, jak przebiega proces rejestracji w BDO.

Szkolenie: Import z Chin

Obowiązki importera związane z BDO

  • Opłaty

Poza rejestracją w systemie, przedsiębiorcy zobowiązani są do uiszczania opłat: rejestrowej (jednorazowo) oraz rocznej (corocznie). Uiszczenie opłaty rejestrowej i przedstawienie dowodu wpłaty w załączniku jest warunkiem zaakceptowania wniosku o wpis do rejestru BDO. Na szczęście w roku, w którym została ona wpłacona, nie trzeba już uiszczać opłaty rocznej.

Wysokość opłaty rejestrowej oraz rocznej jest taka sama i wynosi 100 złotych dla mikroprzedsiębiorców i 300 złotych dla pozostałych firm. Termin uiszczenia opłaty rocznej to koniec lutego w roku, za który dokonuje się wpłaty. Obie opłaty należy uiścić na konto urzędu marszałkowskiego właściwego dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania.

  • Zapewnienie odzysku odpadów

W świetle Ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej z 2001 roku, importer zobowiązany jest również do zapewnienia odzysku, w tym przede wszystkim recyklingu, odpadów powstałych z opakowań produktów wprowadzonych na terytorium Polski. Zobowiązanie to może być realizowane samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku. Każdy, kto nie wywiąże się z obowiązku, musi uiścić opłatę produktową. Jest ona obliczana oddzielnie dla każdego rodzaju produktu, a podstawę do obliczenia stanowi masa produktów w kilogramach.

W niektórych przypadkach następuje zwolnienie z uiszczania opłaty produktowej. Z tej ulgi mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy są beneficjentami pomocy de minimis. Jest ona formą udzielanej małym i średnim firmom pomocy publicznej. Zgodnie z art. 6 ust. 3 i art. 7 Ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, pomoc de minimis może być przyznawana firmom, które rocznie wprowadzają włącznie do 1000 kg opakowań.

  • Prowadzenie ewidencji odpadów i sprawozdawczości

Kolejnym obowiązkiem jest prowadzenie ewidencji odpadów za pośrednictwem systemu BDO. Posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów. Ewidencjonowanie odbywa się w systemie miesięcznym poprzez wypełnianie karty ewidencji odpadów. Poza tym wymagane jest także sprawozdanie roczne o wytworzonych odpadach i o gospodarowaniu odpadami.

Zwolnienie z prowadzenia ewidencji

Niektórzy przedsiębiorcy są zwolnieni z prowadzenia ewidencji odpadów, jednakże nie jest to jednoznacznie ze zwolnieniem z obowiązku rejestracji w BDO. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 23.12.2019 r., z prowadzenia ewidencji odpadów zwolnionych jest 46 rodzajów średnich i małych przedsiębiorstw w zależności od rodzajów i ilości odpadów, jakie produkują. Jednostką ilości odpadów jest w tym przypadku Mg na rok (Mg = 1000 kg). Oto przykładowe rodzaje opakowań wraz z ilością, która zwalnia z prowadzenia ewidencji:

BDO tabela rodzajów odpadów

Należy pamiętać, że nawet jeśli firma zwolniona jest z ewidencji odpadów, wciąż musi składać sprawozdania roczne z wprowadzanych na rynek opakowań, a także uiszczać opłaty roczne. Przed rozpoczęciem importu koniecznie należy zarejestrować się w BDO i dokonać opłaty rejestrowej.

BDO – case studies

  • Przedsiębiorca wprowadza na rynek 2000 kg opakowań z tworzyw sztucznych rocznie. Które obowiązki go dotyczą?
Rejestracja w BDOTAK
Uiszczanie opłaty produktowejTAK (jeśli nie zapewnia odzysku odpadów)
Prowadzenie ewidencji odpadówTAK
Sprawozdawczość rocznaTAK
  • Firma wprowadza na rynek 500 kg papierowych opakowań rocznie oraz korzysta z usług organizacji odzysku. Które obowiązki jej dotyczą?
Rejestracja w BDOTAK
Uiszczanie opłaty produktowejNIE
Prowadzenie ewidencji odpadówNIE
Sprawozdawczość rocznaTAK
  • Przedsiębiorca wprowadza na rynek do 1000 kg opakowań tekstylnych rocznie, a także korzysta z pomocy de minimis. Które obowiązki go dotyczą?
Rejestracja w BDOTAK
Uiszczanie opłaty produktowejNIE
Prowadzenie ewidencji odpadówTAK
Sprawozdawczość rocznaTAK

Za brak wpisu do rejestru BDO i niedopełnienie powyższych obowiązków grożą wysokie kary. Nie należy więc zaniedbać obowiązku rejestracji.

Infolinia

W razie wątpliwości warto bezpośrednio skontaktować się z konsultantami systemu BDO. Infolinia BDO jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 6:00-22:00 pod numerem telefonu 22 34 04 050.

Na oficjalnej stronie jest też możliwość czatu na żywo z konsultantem. Oprócz tego, można skorzystać z tradycyjnego formularza kontaktowego.

ShipHub