Qingming Jie, czyli chińskie Święto Zmarłych

Geneza Qingming Jie

Historia Qingming Jie ma już ponad 2 tysiące lat. Wywodzi się ono ze Święta Zimnego Jedzenia (Hanshi Jie), które miało na celu upamiętnienie zmarłego w niedoli Jie Zitui — lojalnego poddanego władcy Wen z dynastii Jin. Władca Wen odwiedziwszy po roku grób Jie Zitui, zauważył, że rosnąca nieopodal wierzba zakwitła. Był to znak nadchodzącego nowego życia, początku wiosny. Z tej okazji Wen ustanowił kolejne święto – Qingming, które w kolejnych latach „wchłonęło” Hanshi Jie i na przestrzeni kolejnych wieków wyewoluowało do formy, jaką znamy dziś.

Tradycje i obrzędy związane z Qingming Jie

Sposób obchodzenia Qingming Jie może różnić się w zależności od regionu Chin. Niektóre zwyczaje odeszły już w niepamięć, podczas gdy inne pojawiły się stosunkowo niedawno. Do reliktów przeszłości można zaliczyć przechadzanie się z gałązkami wierzbowymi, czy chociażby sadzenie wierzb oraz jedzenie tylko i wyłącznie zimnego jedzenia.

Do „uniwersalnych” zwyczajów można zaliczyć rodzinne sprzątanie i odwiedzanie grobów. Zwieńcza się je zapaleniem kadzideł przez najstarszych członków rodu oraz złożeniem trzykrotnego ukłonu w hołdzie zmarłym. Chińczycy uważają, że dusze zmarłych będące na „tamtym” świecie mają takie same potrzeby jak my. Z tego powodu zostawiają na grobach jedzenie i picie oraz palą repliki ubrań, pieniędzy, samochodów, a ostatnimi czasy telefonów komórkowych i tabletów, które po spaleniu mają trafić do przodków.

Qingming Jie — śmierć i odrodzenie

W odróżnieniu od naszego Święta Zmarłych, jego chiński odpowiednik nie jest tylko i wyłącznie okresem zadumy i smutku. Okres Qingming Jie to czas, gdy Słońce świeci coraz jaśniej, pierwsze rośliny zakwitają, a cała przyroda budzi się do życia. Taka aura sprzyja dłuższym spacerom, zwanym przez Chińczyków taqing, podczas których spędzają czas w gronie rodzinnym i rozkoszują się przyrodą.

W tym okresie popularne jest również puszczanie latawców z przywiązanymi do nich lampionami, zwłaszcza w nocy. Znajdujący się wysoko latawiec jest odcinany i puszczany wolno. Ma to zapewnić pomyślność całej rodzinie i „zabrać z sobą” ewentualne choroby i niepowodzenia. Święto to skupia w sobie lęk przed śmiercią, ale też nadzieje na ponowne odrodzenie.

Qingming Jie — zwyczaje kulinarne

Pośród chińskich świąt Qingming Jie jest wyjątkiem, jeśli chodzi o tradycje kulinarne. Z racji nietypowego charakteru i pochodzenia nie ma typowych potraw związanych z tym świętem. Gotuje się przede wszystkim potrawy, które są najbardziej lubiane przez domowników i można je stosunkowo łatwo przewieźć na groby, czy wziąć z sobą na spacer i spożyć w plenerze.

Qingming Jie współcześnie

W celu udogodnienia powrotów do domów rodzinnych, leżących często daleko od aktualnego miejsca zamieszkania, rząd chiński w 2007 roku wprowadził ustawowo 3 dni wolne od pracy. W 2019 roku będzie to okres od 5 do 7 kwietnia. Dodatkowo wszystkie autostrady w okresie Qingming Jie są bezpłatne. Działanie te mają na celu zachęcenie młodych Chińczyków do podtrzymywania tradycji i zwyczajów. Niestety, aktualnie coraz większy odsetek ludzi młodych preferuje wykorzystanie tego okresu na podróże lub relaks i spotkania ze znajomymi. Należy pamiętać, że w tym czasie w miejscach publicznych panuje niesamowity tłok, który nie każdemu może odpowiadać. Dodatkowo wszelkie urzędy, fabryki i przedsiębiorstwa są zamknięte.

W celu uniknięcia komplikacji przy imporcie z Chin oraz przy wyjazdach służbowych specjalnie dla państwa przygotowaliśmy kalendarz chińskich świąt. Zawarliśmy w nim informacje o dniach wolnych od pracy oraz możliwych okresach utrudnionego kontaktu z chińskim kontrahentem.