Przyczyny wzrostu stawek frachtu

Przyczyny wzrostu stawek frachtu: jak wygląda zmiana?

Wcześniej, koszty przewozu kontenera 40-stopowego transportem kolejowym wynosiły od 3.800 do 6.000 USD, a czas przewozu – od ok. 12 do 18 dni. Przewóz tego samego typu kontenera transportem morskim to był wydatek rzędu 800-2.500 USD, a ładunek przybywał do Europy w przeciągu 32-40 dni. Obrazując to w objętości 1 CBM (1m³):

• przewóz transportem kolejowym – koszt 100-140 USD (czas przewozu 12-18 dni)
• przewóz transportem morskim – 35-70 USD (32-40 dni)
• przewóz transportem lotniczym – 1 kg od 5 do 12 USD (3-5 dni).

Tak wyglądała niegdysiejsza rzeczywistość. Sytuacja się jednak dramatycznie zmieniła.

Na pierwszym wykresie została przedstawiona dynamika zmian stawek frachtowych w transporcie morskim. Z łatwością można zauważyć gwałtowny wzrost stawek w listopadzie 2020 r.

Na drugim wykresie znajduje się dynamika zmian cen frachtu w transporcie morskim w roku 2019 oraz 2020. Uwidacznia się ogromny wzrost stawek, jaki miał miejsce w roku 2020 w porównaniu z rokiem poprzednim.

Poniżej podanych zostało parę przykładów stawek frachtu na grudzień 2020 r.:

• przewóz morski LCL (drobnica), Szanghaj – Gdańsk, 9,6 CBM/1900 kg, czas przewozu – 41 dni; koszt 1790 USD
• przewóz morski FCL (pełnokontenerowy), Tianjin – Gdańsk, 40’HC, czas przewozu – 42 dni; koszt 5700 USD
• przewóz kolejowy LCL, Ningbo – Rzeszów, 0,45 CBM/330 kg, czas przewozu – 18-20 dni; koszt 750 USD
• przewóz kolejowy FCL, Yantai – Sochaczew, 40’HC, czas przewozu – 22 dni; koszt 8590 USD
• przewóz lotniczy, Yiwu – Kraków, 0,3 CBM/60 kg, czas przewozu – 10 dni; koszt 1090 USD
• przewóz drogowy, Yantai – Sochaczew, 40’DV, czas przewozu – 16-18 dni; koszt 25 tys. USD.

Ceny są astronomiczne, niekiedy wyższe o ponad 200% niż normalnie. Przypuszcza się, że ceny powrócą do normalnego poziomu po Chińskim Nowym Roku, czyli w marcu 2021 r.

Przyczyny wzrostu stawek frachtu

Pokazaliśmy, jak na koniec 2020 roku wzrosły ceny frachtu. Poniżej przedstawiamy okoliczności tego gwałtownego wzrostu stawek frachtu.

Wybuch epidemii i pandemii COVID-19

Wiosną 2020 r. wzrost zakażeń koronawirusem nabrał tempa. Z powodu pandemii wielu importerów wstrzymywało się ze swoimi planami, co przełożyło się na spadek zamówień u dostawców w Chinach w okresie letnim. Następstwem tego był spadek przeładunków w europejskich portach o 5-15% w drugim oraz trzecim kwartale 2020 r.

By nadrobić wyniki, wielkość zamówień i przeładunki wzrosły gwałtownie w czwartym kwartale 2020 r. Konsekwencją są opóźnienia dostawców oraz zatory w łańcuchu dostaw na trasie Chiny – Europa.

Zmniejszona podaż i popyt

Z racji mniejszego zainteresowania korzystania z usług transportowych, zmniejszyła się podaż ze strony armatorów morskich. Brakowało usługobiorców, więc statki nie były obsługiwane.

Istnieje także inny aspekt tego zjawiska. Zmniejszony popyt na towary importowane w Chinach spowodował mniejszą rotację pustych kontenerów między Chinami a Europą i Stanami Zjednoczonymi.

Wyjście z przestoju

Czwarty kwartał 2020 r. oraz pierwszy kwartał 2021 r. to okres rozmrażania się gospodarek i większego ruchu w handlu międzynarodowym. Większy popyt na usługi transportowe sprawia, że cena wzrasta.

Święta Bożego Narodzenia

Okres około bożonarodzeniowy to niezmiennie gorący okres w transporcie co roku. Konsumenci chcą być w stanie obdarować bliskich prezentami, zwiększa się więc popyt. Prezenty muszą dotrzeć do konsumentów przed świętami. Taka sytuacja zawsze pociąga za sobą zastoje oraz podwyżki frachtu, lecz nigdy nie w takim stopniu jak w 2020 roku.

Chiński Nowy Rok

Chiński Nowy Rok to wyjątkowy okres świąteczny w Azji Południowo-Wschodniej. Ten okres jest zazwyczaj trudny dla przedsiębiorców działającymi z chińskimi partnerami. Jest to czas wstrzymania pracy, zakłady dostarczające na cały świat nie produkują towarów, dlatego importerzy starają się nagromadzić towar przed Chińskim Nowym Rokiem.

W 2021 roku, Chiński Nowy Rok wypada 12 lutego i zapoczątkuje on Rok Bawołu. Jako że w Święto Latarni jest obchodzone w niewielkim odstępie czasowym od Chińskiego Nowego Roku, możliwe jest, że przestój będzie trwać nawet trzy tygodnie.

Brexit i jego konwencje

Trwa wyścig z czasem, by zdążyć przed wejściem w życie postanowień dotyczącym wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Jeśli nie zostanie znalezione rozwiązanie, wymiana towarowa z UE do Wielkiej Brytanii będzie importem/eksportem, czyli zastosowanie będą miały m.in. procedury celne.

Jak będzie wyglądał rok 2021?

Prawdopodobne jest, że w 2021 roku:

• nadal będzie problem z dostępnością miejsc na kontenerowcach i innych środkach transportu, a także samych wolnych kontenerów
• będzie miało miejsce podwyższenie stawek do pierwszych tygodni lutego, po czym nastąpi spadek stawek, lecz nadal będą one na wyższym poziomie niż zazwyczaj
• przed Chińskim Nowym Rokiem nastąpi spiętrzenie ładunków do wysłania
• część importerów zdecyduje się na zawieszenie lub opóźnienie czynności importowych, aż ustabilizują się stawki
• nastąpi zmiana preferencji transportowych oraz rozwój spedycji drogowej z Chin do Europy
• zwiększona zostanie opłata demurrage
• zaobserwuje się podwyższenie się stawek lotniczych, a także zbliżenie do siebie stawek w transporcie morskim i kolejowym.

Stopniowe wprowadzanie szczepionek daje nadzieję na powrót „starej” normalności w 2021 r. Oznaczałoby to odbicie się gospodarek od czasowego dołka, wzrost zarówno popytu jak i podaży, co wiąże się ze wzrostem importu.

Przeczytaj więcej na temat transportu z Chin w 2021 roku.