Towary podwójnego zastosowania

Okazuje się, że do celów militarnych często wykorzystuje się produkty, które przedsiębiorca przeznacza na rynek cywilny. Oznacza to, że nie zawsze jesteśmy świadomi, na które towary i technologie nakładane są kontrole obrotu. Produkty i technologie, które są zaliczane jako towary podwójnego zastosowania mogą być produkowane przez podmioty z branży chemicznej, telekomunikacyjnej i zaawansowanych technologii, przemysłu maszynowego, wydobywczego oraz paliwowego. Dowiedz się czym są towary podwójnego zastosowania.

Towary podwójnego zastosowania

Czym są towary podwójnego zastosowania?

Towary podwójnego zastosowania (TPZ) mogą służyć zarówno do celów cywilnych jak i również wojskowych. W tym przypadku najważniejszym czynnikami są określone właściwości produktu, które umożliwiają przykładowo konstruowanie, wytwarzanie lub rozwój broni masowego rażenia. Z tego względu podlegają szczególnej kontroli. Przykładami tego typu towarów są:

  • obrabiarki oraz różne ich kombinacje (tokarki, frezarki, szlifierki itp.),
  • urządzenia i oprogramowanie realizujące funkcje kryptograficzne,
  • pompy próżniowe, zawory,
  • generatory plazmowe,
  • sprężarki i turborozprężarki,
  • roboty,
  • lasery,
  • sprzęt pomiarowy,
  • łożyska,
  • systemy nawigacji, żyroskopy,
  • urządzenia wykorzystujące funkcje szyfrowania,
  • sprzęt telekomunikacyjny,
  • urządzenia poszukiwawcze (w szczególności wyposażone w radary i sonary),
  • wiertarki do wiercenia głębokich otworów,
  • niektóre substancje chemiczne używane do produkcji m.in. tworzyw sztucznych, barwników, pestycydów,
  • proszki metali i stopy metali m.in. stopy niobu, stopy tytanu, aluminium,
  • wymienniki ciepła,
  • rury i uszczelki,
  • towary o przeznaczeniu militarnym,
  • inne towary, w szczególności wykorzystujące nowoczesne rozwiązania i technologie,
  • a również technologie powiązane z ww. towarami.
Szkolenie: Import z Chin

Towary podwójnego zastosowania – klasyfikacja

Na terenie Unii Europejskiej obowiązuje jednolita lista towarów i technologii podwójnego zastosowania. Podczas tworzeniu prawodawstwa wzięto pod uwagę zakres użytkowania a także stworzono podział na 10 kategorii:

0 – materiały instalacje i urządzenia jądrowe,

1 – materiały, substancje chemiczne, „mikroorganizmy”i „toksyny”,

2 – przetwórstwo materiałów,

3 – elektronika,

4 – komputery,

5 – telekomunikacja i „ochrona informacji”,

6 – czujniki i lasery,

7 – nawigacja i awionika,

8 – urządzenia okrętowe,

9 – oraz układy napędowe, pojazdy kosmiczne i ich wyposażenie,

Dodatkowo kategorie podzielono na grupy oznaczone przy użyciu symboli literowych: systemy, urządzenia i części (A), urządzenia testujące, kontrolne i produkcyjne (B), materiały (C), oprogramowanie (D) i jeszcze technologie (E).

Kontrola w obrocie TPZ

Ze względu na zagrożenie związane z wykorzystaniem towarów podwójnego zastosowania, poszczególne kraje wprowadziły restrykcje na fizyczny i niematerialny obrót określonymi towarami, technologią i oprogramowaniem oraz na świadczenie niektórych usług dotyczących towarów podlegających kontroli jak i pomoc techniczna związana z towarami podwójnego zastosowania.

W przypadku UE kontrolą objęte są dostawy i tranzyt wewnętrzny oraz eksport poza terytorium Wspólnoty. Regulacje mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa wewnętrznego, zwalczanie terroryzmu jak i rozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Dlatego też kontroli poddaje się położenie towarów w łańcuchu dostaw oraz jakie zastosowanie planuje dla nich użytkownik końcowy. Co więcej, wiąże się to z uzyskaniem stosownych zezwoleń na eksport i import a poza tym z obowiązkiem informowania odpowiednich organów państwowych o zamiarze przywozu tych towarów do kraju.

Towary podwójnego zastosowania a obowiązki przedsiębiorcy

W przypadku towarów podwójnego zastosowania obowiązek sprawdzania, czy realizowane transakcje podlegają kontroli obrotu spoczywa każdorazowo na przedsiębiorcy. Naruszenie regulacji dotyczących TPZ wiąże się z ryzykiem nałożenia sankcji finansowych na spółkę jak i z odpowiedzialnością karną nakładaną na osobę dopuszczającą się naruszeń.

Warto wiedzieć, że zgodnie z prawodawstwem podmiot biorący udział w obrocie dokonujący importu i sprzedaży towaru podwójnego zastosowania jest zobligowany do poinformowania użytkownika końcowego, że:

  • obrót takimi towarami podlega specjalnej kontroli oraz że ich eksport wymaga uzyskania pozwolenia na eksport
  • w przypadku zmiany końcowego użytkownika (np. przez odsprzedaż itp.) czy sposobu wykorzystania towaru (np. zmiana lokalizacji) należy poinformować o tym fakcie importera i ewentualnie Ministerstwo Gospodarki.

O czym pamiętać?

Chociaż towary podwójnego zastosowania uwzględnia się na listach w prawodawstwie europejskim, to okazuje się, że kontrola obrotu może zostać zastosowana również w stosunku do innych towarów. Niewątpliwie czynnikami decydującymi są: końcowe zastosowanie danego produktu, miejsce przeznaczenia oraz użytkownik końcowy. Na dodatek niektóre urządzenia ze względu na posiadane funkcje szyfrowania danych także mogą m.in. podlegać kontroli w przywozie. Oznacza to obowiązek zgłoszenia zamiaru ich przywozu na terytorium Polski do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Tego typu funkcje posiadają urządzenia codziennego uzytku, np. karty sim, routery czy sprzęt telekonferencyjny.

Więcej informacji na tej stronie.

ShipHub.pl