Obecność Chin w Afryce

Obecność Chin w Afryce od dłuższego czasu wzbudza niemałe kontrowersje. Przez jednych aktywność Państwa Środka jest porównywana do kolonializmu naszych czasów, z kolei inni uważają, że niesie ona ze sobą wiele korzyści. Niemniej jednak faktem jest, że to właśnie Chiny stały się czołowym partnerem handlowym Afryki, odpowiadając za ponad 20% całkowitej wartości handlu Czarnego Lądu, a w całej Afryce działa ponad 10 000 chińskich przedsiębiorstw. Swoją obecność Państwo Środka zaznacza na wiele sposobów, jednakże najważniejszymi z nich są inwestycje, pomoc finansowa oraz rosnąca migracja.

Obecność Chin w Afryce

Chińskie inwestycje w Afryce

Inwestycje są najważniejszym i najwyraźniejszym wskaźnikiem obecności Chin w Afryce. Zasadniczo ponad połowa wartości chińskich inwestycji w Afryce przypada na dwa sektory: paliwowo-energetyczny (wszelkiego rodzaju kopalnie, elektrownie) oraz infrastrukturalny (budowa dróg, mostów, linii kolejowych, budynków). W dalszej kolejności (ok. 30% całkowitej wartości) znajdują się sektory: przemysłowy,  technologiczny, finansowy i rynek nieruchomości oraz w mniejszym stopniu rolnictwo i opieka medyczna.

Które kraje w Afryce są największymi odbiorcami chińskich inwestycji?

W latach 2005 – 2018 Chińczycy zainwestowali w Afryce ponad 340 mld USD, z czego prawie 50 mld trafiło do Nigerii, a do Angoli, Egiptu i Algierii oraz Etiopii odpowiednio po ok. 25 mld USD. Ponadto beneficjentami znaczących inwestycji stały się również  RPA, Demokratyczna Republika Konga, Mozambik i Zambia.

Pomoc finansowa Chin w Afryce

Pomoc finansowa Chin w Afryce przybiera najczęściej formy darowizn, nisko oprocentowanych kredytów  i anulowania długów. Wartość tego typu pomocy jest bardzo trudna do oszacowania, jednak nieliczne dostępne źródła mówią, że wartość samych pożyczek udzielonych krajom afrykańskim w latach 2002 – 2017 wyniosła ponad 125 mld USD.

Chińska migracja do Afryki

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z postępującej w szybkim tempie migracji Chińczyków do Afryki. W znakomitej większości migracja ta ma charakter zarobkowy. Część osób zakłada własne biznesy, część przybywa, by pracować okresowo na podstawie kontraktu. Na chwilę obecną szacuje się, że liczba chińskich migrantów w Afryce przekracza milion osób. Jednocześnie ponad 300 tys z nich przebywa w RPA.

Z czego wynika obecność Chin w Afryce?

Afryka jest kontynentem bogatym we wszelkiego rodzaju surowce mineralne, a Chiny są jednym z największych ich konsumentów. Naturalnym wydaje się więc, że jest to bardzo ważny czynnik warunkujący inwestycje Pekinu na Czarnym Lądzie. W samym 2017 r. ponad 20% importowanej przez Chiny ropy pochodziło z Afryki.

Afryka staje się też ogromnym rynkiem zbytu. Poprawiająca się sytuacja ekonomiczna i względna stabilizacja polityczna sprzyjają szybszemu rozwojowi gospodarczemu tamtejszych państw. Obiecująco wygląda też struktura demograficzna. Aktualna liczba ludności to 1.2 mld, jednakże do 2025 r.  ma osiągnąć ok. 2.5 mld i będzie stanowić ¼ całkowitej populacji. Spowoduje to ogromny wzrost liczby konsumentów, prawie 90 milionów w ciągu najbliższych kilku lat. Co więcej, spośród 15 najszybciej rozwijających się rynków zbytu Chin, aż 10 z nich znajduje się w Afryce.

Niewątpliwie Chińscy przedsiębiorcy szukają również miejsc do przeniesienia swoich fabryk z Chin, gdyż przestały już być one krajem taniej siły roboczej. Średnie miesięczne wynagrodzenie szwaczki w Chinach wynosi  $525. Dla porównania, w Etiopii wynosi ono zaledwie $25.

Obecność Chin w Afryce jest tematem bardzo rozległym i skomplikowanym. Niemniej jednak, to bardzo ciekawe zjawisko, które stale przybiera na sile i z pewnością jest warte dalszej obserwacji. W celu pogłębienia swojej wiedzy, gorąco zachęcamy do przeczytania książek poświęconych tej tematyce, jak chociażby Afryka we współczesnej polityce Chińskiej Republiki Ludowej autorstwa Łukasza Firmantego.

Źródło grafiki: mirocco, iStockphoto.com, 2011, https://www.clioonline.se/samhallskunskap/7-9/omraaden/tema/kina/kinas-utrikespolitik/kina-och-afrika/

Szkolenie: Import z Chin